Ηθοποιοί vs Ηθοποιοί - τι κρύβεται πίσω από μια λέξη;

 «Μια ηθοποιός μπορεί να παίξει μόνο γυναίκα. Εγώ είμαι ηθοποιός – μπορώ να παίξω οτιδήποτε.» 
Whoopi Goldberg

Στο enCAST προωθούμε την ιδέα ότι όλοι πρέπει να αντιμετωπίζονται και να αναφέρονται με ίσους όρους. Πιστεύουμε, όπως και πολλοί άλλοι, ότι δεν υπάρχει λόγος να κάνουμε διάκριση μεταξύ φύλων όταν μιλάμε για ικανότητες, δουλειά, δεξιότητες και τα παρόμοια.

Γι' αυτό χρησιμοποιούμε τη λέξη ηθοποιός για οποιονδήποτε βρίσκεται μπροστά στην κάμερα και ερμηνεύει, ανεξαρτήτως φύλου.

Με τον ίδιο τρόπο, θεωρούμε ότι ένας εικονολήπτης, γιατρός, σκηνοθέτης, οδηγός, σεναριογράφος, casting director, μακιγιέρ κ.λπ. μπορεί να είναι οποιοσδήποτε. Δεν μας απασχολεί το φύλο τους, το χρώμα του δέρματός τους ή η αγαπημένη τους σούπα, αλλά μόνο αν μπορούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Όμως... επειδή μερικές φορές τα κάστινγκ χρειάζεται να προσδιορίζουν ένα φύλο, αντί να χρησιμοποιούμε διαφορετικούς όρους για την ίδια δουλειά, απλώς προσθέτουμε «άνδρας» ή «γυναίκα» μπροστά από το επάγγελμα. Κάτι σαν να προσθέτουμε οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό: ένας ψηλός ηθοποιός, ένας γαλλόφωνος ηθοποιός, και ούτω καθεξής.

Έτσι τα πράγματα παραμένουν απλά και δεν φορτώνουμε την περιγραφή με περιττές γλωσσολογικές αποσκευές.

Αντιπαράθεση #

Ξέρουμε όμως ότι κάποιοι διαφωνούν.

Ίσως αισθάνονται την ανάγκη να συμπεριλαμβάνουν το φύλο ενός ατόμου στον επαγγελματικό του τίτλο για να ξέρουν πώς να το προσεγγίσουν και να το χειριστούν.

Μήπως κάνουν διάκριση μεταξύ συγγραφέων και συγγραφισσών, αγροτών και αγροτισσών; 

Όχι, δεν το κάνουν.

Και μήπως σχηματίζουν προκαταλήψεις πριν τους γνωρίσουν και τους φέρονται διαφορετικά όταν τους συναντούν;

Ναι, μάλλον.

Σε αυτούς τους ανθρώπους λέμε: δυστυχώς για σας, εμείς επιμένουμε στο ηθοποιός για όλα τα φύλα.

ΥΓ, Λίγη ιστορία #

Στον Μεσαίωνα, οι ηθοποιοί ήταν κατά κανόνα άνδρες, και χρησιμοποιούσαν τη λέξη actor για να περιγράψουν το επάγγελμά τους. Όταν άρχισαν να συμμετέχουν και γυναίκες, χρησιμοποιούσαν κι αυτές τη λέξη actor για να περιγράψουν τη δουλειά τους.

Κατόπιν, όμως, ήρθε η ιδέα ότι η αγγλική γλώσσα έπρεπε να επηρεαστεί από τα γαλλικά και τη λέξη actrice, και ξαφνικά κάποιοι γλωσσολόγοι αποφάσισαν ότι οι γυναίκες ηθοποιοί έπρεπε να ονομάζονται actresses.

Αν λοιπόν θέλεις μια ιστορική οπτική γωνία, σκέψου ότι εμείς — όπως και πολλοί άλλοι — απλώς επιστρέφουμε στις γλωσσικές ρίζες της λέξης.