Casting nieświadomy koloru skóry a casting świadomy koloru skóry

Casting nieświadomy koloru skóry to metoda castingu promująca różnorodność i inkluzywność w branży rozrywkowej poprzez obsadzanie aktorów niezależnie od ich rasy, pochodzenia etnicznego czy koloru skóry.

Casting świadomy koloru skóry pozwala natomiast reżyserom uwzględniać historię i kulturę związaną z każdą rasą, tworząc w ten sposób głębszy i bardziej znaczący spektakl czy film.

Przykłady #

Jednym z udanych przykładów castingu nieświadomego koloru skóry jest serial Netfliksa Bridgerton, w którym zróżnicowana obsada wciela się w postacie z angielskiej epoki regencji. Przykładowo rolę księcia gra czarnoskóry aktor, a królową portretuje aktorka mieszanego pochodzenia. Wielu widzów pokochało ten serial, inni jednak przyjęli go z mniejszym entuzjazmem.

Z kolei musical Hamilton wykorzystuje casting świadomy koloru skóry, by na nowo opowiedzieć historię ojców założycieli Ameryki. W spektaklu czarnoskórzy aktorzy i aktorzy latynoskiego pochodzenia grają takie postaci historyczne jak Alexander Hamilton, George Washington czy Thomas Jefferson. Twórca musicalu, Lin-Manuel Miranda, podkreślał, że obsada była świadomym wyborem — miała porównać drogę Hamiltona na szczyt, osiągniętą dzięki sile jego słów, do kariery artysty hip-hopowego.

Podobnie produkcja Wesołych kumoszek z Windsoru Shakespeare'a w reżyserii Jocelyn Bioh była osadzona w dzielnicy Harlemu zamieszkanej przez dużą społeczność zachodnioindyjską, a cała obsada wywodziła się z tej właśnie kultury, nadając spektaklowi jej wyjątkowy charakter. To doskonały przykład castingu świadomego koloru skóry, który eksploruje kwestię rasy w nieoczekiwany sposób.

Czy to zawsze właściwe podejście? #

Zdarzają się jednak sytuacje, w których casting nieświadomy koloru skóry może być nieodpowiedni — na przykład przy obsadzaniu postaci historycznych.

Problematyczne byłoby na przykład powierzenie roli Nelsona Mandeli białemu aktorowi, biorąc pod uwagę historyczne znaczenie i kulturowe zaplecze tej postaci. Podobnie obsadzenie czarnoskórej aktorki w roli Elżbiety I byłoby historycznie nieścisłe i mogłoby zostać odebrane jako obraźliwe przez część widzów.

Niezwykle ważne jest więc, by do castingu nieświadomego koloru skóry podchodzić z rozwagą i wrażliwością, uwzględniając kulturowy i historyczny kontekst każdej postaci przed podjęciem decyzji obsadowych.

My w enCAST uważamy jednak, że KAŻDA rola powinna być obsadzana bez względu na kolor skóry, chyba że istnieją naprawdę ważne powody, by postąpić inaczej. Podobnie aktorzy powinni aplikować na KAŻDĄ rolę, o ile przynależność etniczna nie jest kluczowym czynnikiem i nie posiadają wymaganego pochodzenia.

Perspektywy społeczności i autentyczna reprezentacja #

Warto zastanowić się, jak różne społeczności odbierają decyzje obsadowe. To, co szerokiej publiczności wydaje się inkluzywne, może nie być właściwe z punktu widzenia osób, które są reprezentowane. Na przykład obsadzenie koreańskiego aktora w roli japońskiej postaci może wyglądać na różnorodność, ale ludzie z tych społeczności doskonale wiedzą, że dzielą ich odrębne kultury i historia. Dla nich taki wybór obsady może być rażący lub wręcz uwłaczający.

Opowiadając historie z konkretnych kręgów kulturowych, trzeba słuchać głosu tych społeczności. Rdzenni mieszkańcy różnych regionów chcą na przykład, by ich postaci historyczne grali aktorzy z ich własnych plemion — argumentują, że tylko ktoś wywodzący się z danej społeczności może naprawdę zrozumieć i oddać jej doświadczenia. Dobry casting to więc nie tylko kwestia rasowej różnorodności — to przede wszystkim zadbanie o to, by reprezentacja była prawdziwa i szanowana przez tych, których historię się opowiada, a nie jedynie przez szeroką publiczność.

Na koniec... #

Zarówno casting nieświadomy, jak i świadomy koloru skóry to niezbędne narzędzia promowania różnorodności i inkluzywności w branży rozrywkowej.

O ile casting nieświadomy koloru skóry bywa problematyczny, gdy służy jedynie wypełnianiu kwot różnorodności lub pomija kulturowy i historyczny kontekst postaci, o tyle casting świadomy koloru skóry pozwala na bardziej przemyślane i subtelne podejście do obsady. Uznaje on rolę rasy i dyskryminacji, dając reżyserom możliwość uwzględnienia historii i kultury towarzyszącej każdej rasie — co przekłada się na głębszy i bardziej inkluzywny przekaz.

Choć Bridgerton i Hamilton wytyczają drogę ku coraz odważniejszym decyzjom obsadowym, niezbędne pozostaje podejście do castingu z rozwagą i wrażliwością, z uwzględnieniem kulturowego i historycznego kontekstu każdej postaci. Nie można jednak zaprzeczyć, że oba podejścia — nieświadome i świadome koloru skóry — to niezwykle cenne narzędzia, które od dawna pomagają wyrównywać szanse w castingu. Pamiętajmy, skąd przychodzimy — z czasów, gdy John Wayne grał mongolskiego wodza Czyngis-chana w Zdobywcy, a Mickey Rooney wcielał się w obraźliwy rasistowski stereotyp japońskiego bohatera w Śniadaniu u Tiffany'ego.