"Cesur Seçimler Yap" Derken Ne Kastedilir? Gerçek Bir Açıklama

Oyunculuk dersinde ya da bir audition'dasın ve biri sana "Cesur seçimler yap!" diyor. Anlıyormuş gibi başını sallıyorsun. Ama içinden şunu düşünüyorsun: "Bu ne demek oluyor ki?"

Yalnız değilsin. Bu, oyunculukta en çok kullanılan ve en az açıklanan ifadedir. Gelin sana gerçek örneklerle tam olarak ne anlama geldiğini anlatayım.

Cesur, Yüksek Sesli ya da Abartılı Demek Değildir #

Önce en büyük yanlış anlamayı ortadan kaldıralım. Cesur, yüksek sesli demek değildir.

Hayır. Aksine; kesin, düşünceli ve kararlı demektir. Pek çok oyuncu "cesur seçimler" duyunca bağırması, ağlaması ya da dramatik bir şey yapması gerektiğini sanır. Hiç öyle değil.

Sessizlik cesur olabilir. Hareketsizlik cesur olabilir. Kısıtlama, eylem kadar güçlü olabilir. Bazen yapabileceğin en cesur şey, herkesin bağırmanı beklediği anda çok sessiz kalmaktır.

Şöyle düşün. Güvenli oyunculuk açık olanı yapmaktır. Her oyuncunun yapacağı şeyi. Beklenen şeyi. Cesur oyunculuk ise insanların "Oh, bu açıdan bakmamıştım ama ilginç" demesini sağlayan özgül bir şey yapmaktır.

Cesur Seçimler Gerçekte Nedir? #

Casting direktörü Erica Hart'a göre yaptığın her seçim, metne dair görüşündür. Her satır, her cümle, her sahne senin bakış açın olmadan geçip gitmemeli. İşte cesur olmak bu demektir. O anın nasıl oynanması gerektiğine dair özgül bir görüşün var.

Sana somut bir örnek vereyim. Diyelim ki repliğin şu: "İnanamıyorum, geri döndün." Bu cümleyi oynamanın farklı yolları:

• Güvenli seçim: Genel bir şaşkınlıkla söylersin. Biraz mutlu bir hava. Kelimeler bunu çağrıştırıyor, sen de onu yapıyorsun.
• Cesur seçim 1: Öfkeyle söylersin. Geri dönmesine sevinen taraf değilsin. Onun gitmesini istiyordun. Şimdi sorun çıktı.
• Cesur seçim 2: Gülerek söylersin. Gerçekten inanamıyorsun. Gelmesi o kadar saçma ki duruma gülüyorsun.
• Cesur seçim 3: Çok sessizce, neredeyse kendi kendine söylersin. Şok geçiriyorsun. Bedenin hareketsiz kalıyor. Olanı neredeyse kavrayamıyorsun.

Farkı görüyor musun?

Güvenli seçim yalnızca sayfadaki kelimelere tepki vermektir. Cesur seçimler ise şunu sormandan gelir: "Karakterim bunu neden söylüyor? Gerçekte ne hissediyor? Bu anda aslında ne oluyor?"

Cesur, Özgül Demektir; Rastgele Değil #

Bazen oyuncular sırf dikkat çekmek için cesur seçimler yapar. Beklenmedik bir fiziksellik ekler, olmadık bir aksan kullanır ya da sahnenin tonunu sadece akılda kalmak için değiştirir. Ama karakterin bunu yapmaması gerekiyorsa, yapma.

Cesur olmak, nedensiz yere tuhaf ya da farklı olmak değildir. Cesur seçimler özgüllükten gelir, yenilikten değil. İnsanları şaşırtmaya çalışmıyorsun. Karakter ve hikâye hakkında anladıklarına dayalı, net bir bakış açısı ortaya koymaya çalışıyorsun.

Şöyle düşün. Herhangi bir seçim yapmadan önce kendine şunu sor: "Karakterim bunu neden yapar?" Eğer iyi bir cevabın varsa, büyük ihtimalle cesur bir seçimdir. Cevabın "Havalı olurdu" ya da "Öne çıkmak için" ise büyük ihtimalle işe yaramayacak garip bir seçimdir.

Cesur Seçimler Gerçekte Nasıl Yapılır? #

Casting direktörü Hart, çalışmana cesaret katmanın ilk adımının seni özgün kılan şeyi bulmak olduğunu söylüyor. Arkadaşlarına ya da partnerine sende neyi sevdiklerini sormayı öneriyor; büyük ihtimalle bunlar audition'da da parlamasını sağlayacak özelliklerdir.

Karizmatik misin? Zeki misin? Nüktedan mısın? Her ne ise, bunu görmemiz gerekiyor. Çünkü bir yabancıyı arkadaşlığa taşıyan bu özellikler, bir casting direktörünü de sana bağlar.

Demek ki cesur seçimler, olmadığın biri gibi davranmakla ilgili değil. Gerçek kişiliğini ve bakış açını işe taşımakla ilgili.

Bunun pratikte nasıl göründüğünü göstereyim.

Diyelim ki doğası gereği alaycı birisin. Kuru bir mizah anlayışın var. Bunu saklama! Senaryoda karakterinin hayal kırıklığı yaşadığı bir an varsa, bunu o alaycı tonla oynayabilirsin. Bir başkası öfkeyle oynar. Bir diğeri üzüntüyle. Senin alaycılığın, versiyonunu cesur ve sana özgü kılan şeydir.

Güvenli ile Cesur Arasındaki Fark #

Cesur oyunculuk olarak öne çıkan şey çoğunlukla, oyuncunun karşısındaki kişiyi gerçekten dinleyip ona dürüstçe tepki vermesidir. Bu, enerjini kendin üzerinde değil, karşındaki kişi üzerinde yoğunlaştırmak demektir.

Güvenli oyunculuk, repliklerini ve nasıl göründüğünü düşünmektir. Cesur oyunculuk ise sahnede gerçekten olup biteni dinleyip dürüstçe tepki vermektir.

Bir örnek daha vereyim. Sahnedeki partnerim sana "Seni hiç sevmedim" diyor.

• Güvenli tepki: Üzgün görünürsün. Belki bir gözyaşı. Sıradaki repliğini yaralanmış bir havayla söylersin.
• Cesur tepki: Gerçekten dinlersin. Kelimelerin sana çarpmasına izin verirsin. Belki bir an donarsan. Belki böyle zalimce bir şey söyleyebileceğine inanamadığın için gülersin. Belki inanmazsın ve yalan söylediğini düşünerek gülümsersin. Ne yaparsan yap, "üzgün" oynamaktan değil, o kelimeleri gerçekten duyup dürüstçe tepki vermekten gelir.

"Cesur seçimler" ifadesi bunaltıcı gelebilir; ama cesur olarak öne çıkan şey çoğunlukla oyuncunun karşısındaki kişiyi gerçekten dinleyip tepki vermesidir.

Cesur Seçimler Yine de Yanlış Olabilir #

Kimsenin söylemediği önemli bir şey var. Cesur olmak ile öne çıkmak birbirini dışlamaz; ve bazen cesur seçimin projenin özel gereksinimlerine uymayabilir.

Tam anlamıyla cesur bir seçim yapabilirsin ama bu, onların istediğiyle örtüşmeyebilir. Sorun değil. Kendine sadık kaldığın sürece gerisi öznel bir meseledir. Belirgin ve dürüst seçimler yaptığında, hatırlanma ve gelecekteki işler için değerlendirilme ihtimalin artar.

Bir keresinde ciddi bir drama sahnesi için audition veren bir oyuncuyu tanıdım. Karanlık bir anda mizah bulmayı seçti cesurca. Yönetmenler gülmedi. Sahneyi ciddi istediler. Ama o, akılda kalmıştı. Altı ay sonra tam da onun mizah anlayışına ihtiyaç duyan başka bir proje için onu geri aradılar.

Güvenli oynamak, kimsenin seni hatırlamaması demektir. Cesur seçimler yapmak ise bu işi almasan bile seni bir sonraki iş için hatırlatır.

Farklı Seçimler Yapma Pratiği #

Cesur seçimler yapabilmek için pek çok farklı seçim yapmaya alışman gerekir. Bir sahneyi oynamanın doğru ya da yanlış bir yolu olduğu fikrinden kendini kurtar.

Şöyle bir egzersiz var. Bir sahne al. Kendini tamamen farklı üç şekilde kaydederek oyna. Küçük değişiklikler değil. Bambaşka yorumlar.

Sahneyi üç farklı biçimde çalış: yalnızca fısıltıyla; yalnızca gözlerinle (replikleri içinden söyleyerek her şeyi göz ve nefesle ifade etmeye çalış); ve kontrast geçişiyle (bir replikte enerjini sakinlikten aciliyete ya da yumuşaklıktan sertliğe taşı).

Bu, beynini "doğru" yolu aramaktan çıkarıp farklı olasılıkları keşfetmeye yönlendirir. Cesur seçimler işte oradan gelir. Cesur olmaya çalışmaktan değil, dürüstçe keşfetmekten ve bulduğuna tam olarak bağlanmaktan.

Casting Direktörleri Gerçekte Ne İster? #

Oyunculuk koçu Ivana Chubbuck diyor ki: işin ne kadar iyi bir oyuncu olduğunu göstermek değil. İşin, seçimlerinin ne kadar dinamik ve cesur olduğunu göstermek.

Hart ise şunu vurguluyor: yaratıcılar—yazarlar, yönetmenler, yapımcılar—oyuncuların onlara ne istediklerini göstermesini bekliyor. Brief bazen çok ayrıntılı olabilir, ama yaratıcı ekibin daha önce düşünmediği bir şeyi ortaya koymak oyuncunun işidir.

Açık olanı yapmanı istemiyorlar. Onu zaten hayal edebiliyorlar. Senden düşünmedikleri bir şeyi göstermeni istiyorlar. Sana ve karakteri anlayışına özgü bir şeyi.

Basit Gerçek #

İş alan oyuncular büyük seçimler yapmaz; güçlü seçimler yapar. Güçlü bir seçim net, özgül ve hikâyenin gerçeğine dayalıdır.

Cesur, çılgın demek değildir. Bağırmak, ağlamak ya da şok edici bir şey yapmak demek değildir. Özgül bir bakış açısına sahip olmak demektir. Repliğini beklemek yerine gerçekten dinlemek demektir. Sıradanlaşmaya çalışmak yerine gerçek kişiliğini işe taşımak demektir.

Oyuncular çoğunlukla bir şeyi doğru yapmaya çalışır, oysa onu gerçek kılmaya çalışmaları gerekir. İşte asıl mesele burada. "Doğru" yapmaya çalışmayı bırak. Gerçek ve sana özgü kılmaya çalış.

Bir audition'a hazırlanırken kendine şu soruları sor. Karakterim bu repliği neden söylüyor? Gerçekte ne istiyor? Ben bu kişi olsaydım bu durumda ne yapardım? Bu soruların dürüst cevapları seni cesur seçimlere götürür.

Ve unutma: bir seçim yaptıktan sonra onu tam anlamıyla sahiplen. Yarım bağlılıkla yapılan bir seçim çoğunlukla garip, kafa karıştırıcı ya da motivasyonsuz hissettirir. Ama tam bağlılıkla yapılan bir seçim—izleyiciyi şaşırttığında bile—kasıtlı ve özgül görünür.

Cesur olmak gerçekte bu demektir. Yüksek sesli değil. Abartılı değil. Tuhaf değil. Sadece özgül, kararlı ve sana sadık.

Temel Çıkarım #

Cesur seçimler dramatik ya da farklı olmakla ilgili değil. Özgül bir bakış açısına sahip olmak, gerçekten dinlemek, gerçek kişiliğini işe taşımak ve yaptığın seçime tam olarak bağlanmakla ilgili.

"Doğru" olanı yapmaya çalışmayı bırak; sana gerçek ve özgül olan şeyi yapmaya başla. Seni akılda kalan yapan budur.